نجات در اسلام، برخلاف مسیحیت كه رهایی از گناه است، خلاصی از آتش دوزخ‏ است به واسطه هدایت الهیشما مردمی هستید که با دل، ما را دوست می‌ دارید؛ ولی عمل شما با این محبت، ناسازگار است. به خدا سوگند! اختلاف اصحاب پدید می ‌آید و به همین دلیل صاحب شما از دست شما گرفته می ‌شود....   بدین سان غیبت آخرین حجّت خداوند نماد خشم خداوند بر زمینیان است و بی شک اگر در ترک گناه و معصیت همت کنیم برخی از موانع را برطرف خواهد شد و امید است که خداوند تفضل نموده و علل دیگر را برطرف کرده و جامعه از این موعود امم مستفیض گردد.[ادامه متن]

 

یهود

به اعتقاد یهود، گناه، باعث هلاکت و مرگ انسان می¬شود؛ زیرا نشانه مخالفت و عصیان در مقابل آنچه خواسته خداوند است در تورات است [1] یهودیان معتقدند هر بار که خداوند را اطاعت نمی کنند و از مسیر حق خارج می شوند، خداوند نیز آنان را دچار بدبختی و آوارگی می کند و باید توبه کنند تا مورد بخشش قرار گیرند و رفتار خدا با بندگان نیز عادلانه است و بر اساس عدالت ، پاداش و جزا تحقق می یابد.
در تورات غالباَ سعادتمندی، مربوط به این جهان است و نجات و سعادتمندی بنی اسرائیل، حضور در ارض مقدس است که با اطاعت خدا به دست می آید اما در تلمود«تورات شفاهی» به صراحت بیان شده است که انسان پاک است و گناه سرنوشت انسان را تغییر می دهد[2] و از آنها خواسته كه مطابق خواست او عمل كنند و به فقر و بی عدالتی‏ خاتمه دهند[3].

اعتقاد مسلّط بر رَبّانیون این بود كه اگر بنى ‏اسرائیل حتى براى یك روز از گناهان خود توبه كنند، آمدن او جلو خواهد افتاد. علّت آزمون بنى ‏اسرائیل این است كه آن امتحان یا به دلیل گناه قوم و یا براى آزمایش استحكام ایمان ایشان است[4].

در برابر دیدگاهی كه بر اساس آن خداوند زمان مشخصی را برای آغاز دوران ماشیح«موعود یهود» در نظر گرفته است، دیدگاه دیگری نیز وجود دارد؛ بر اساس این دیدگاه زمان ظهور ماشیح از قبل معین‌ نشده است؛ بلكه بنا بر رفتار و كردار مردم تغییر خواهد كرد. از این كلام كه «من (خداوند) در وقت خودش آن را تسریع خواهم كرد[5]» این گونه استنباط شده است كه «اگر (ملت اسرائیل) استحقاق آن را داشته باشد، نجات ایشان را تسریع خواهم كرد و اگر استحقاق ‌نداشته باشد، در وقت خودش (آنان را نجات خواهم داد)»

در تلمود می‌خوانیم: «توبه كاری عظیم است؛ زیرا كه نجات را نزدیك می‌كند» و «ظهور او تنها به توبه مردم و كارهای نیكی كه انجام می‌دهند، بستگی دارد» و «اگر ملت اسرائیل فقط یك روز توبه كند، بلافاصله (ماشیح) فرزند داوود خواهد آمد. اگر ملت اسرائیل فقط یك‌ شنبه (شبانه ‌روز) را به طور صحیح و كامل نگه دارد، بی‌درنگ فرزند داوود خواهد آمد[6]»




مسیحیت

دین مسیحیت به عنوان یکی از ادیان ابراهیمی دو نوع نگرش به موعود خود دارد، در یک نگاه موعودشان یهودی- مسیحی است که نقش میانجی دارد که کارکرد آخرت شناسانه ندارد و برای کفاره گناه آدم و نسل او قربانی شد تا همه بشر به نجات برسد که گناه در این نگرش نقشی ندارد و چون اصلاً موعود و انتظاری نیست تا گناه بشر نقشی داشته باشد.
در نگاهی دیگر موعود مسیحی است و کارکرد آخرتی دارد و منتظر ظهورش هستند تا ملکوت آسمان را اجرا کند ، این نوع نگرش به دو مبنای عقاید پولسی«جدایی یهود از مسیحیت» و عقاید پطرسی«شمعون» تقسیم می شود .

1-عقاید پولسی و پروتستان ها

پولس[7]؛ حواری را غالباً دومین مؤسس مسیحیت لقب داده [8] ، یکی از مهمترین تعالیم پولس این است که انسان تنها با ایمان به مسیح رستگار می شود، نه با عمل به شریعت. این گفته ها در رساله های پولس، به ویژه غلاطیان و رومیان، بارها تکرار شده است[9] امروزه پروتستان ها به پیروی از پولس، رسول و نامه های او برای به دست آوردن نجات نیازی به عمل نمی بینند و معتقدند همین که شخص ایمان آورد اهل نجات می گردد [10] " گفتند، به خداوند عیسی مسیح ایمان آور که تو و اهل خانه ات نجات خواهید یافت[11]"
بر مبنای عقاید پولسی صرف ایمان به مسیح (مسیحی شدن) موجب نجات است، و عدم ایمان به مسیح به نحوی گناه شمرده می شود. در این نگرش موعود نقش اجتماعی ندارد و بیشتر فردی است؛ با این بیان آیا عدم ایمان به مسیح موجب تأخیر در ظهور او می گردد ؟ و آیا بین ایمان آورندگان به مسیح و تعجیل ظهور مسیح ارتباطی است؟ این سؤالی است که قابل اثبات نیست، چون عدم ایمان به مسیح موجب می گردد که آن فرد به نجات نرسد و فقط مانع نجات خود گشته و دیگر میزان تأثیرگذاری ایمان و یا عدم ایمان وی به مسیح؛ در تأخیر موعود و در تقدم ظهور، از متون مسیحی قابل اثبات نیست، هرچند این ادعا که ایمان همه مردم دنیا به مسیح در تسریع ظهور مسیح اثر خواهد داشت ؛ قابل بررسی و مورد اثبات است.

2-عقاید پطرسی و کاتولیک ها و ارتدوکس ها

در مقابل دیدگاه پولس، دیدگاه دیگری وجود دارد که به یعقوب و پطرس حواری منسوب است. آنها، برای ایمان ارزشی قائل نبوده و برای اینکه یک فرد مسیحی به نجات نائل آید، عمل صالح و دوری از گناهان را در کنار ایمان به مسیح لازم و شرط می دانند. شاید بتوان گفت: تنها نوشته  ای از عهد جدید که به صراحت تعالیم پولس را رد می کند، رساله یعقوب است.

کاتولیک ها و ارتدوکس ها (بر خلاف عقاید پولس و پروتستان ها) معتقدند ایمان بدون عمل هیچ نقشی در نجات ندارد و معتقدند که سعادت ابدی به دو شرط تحقق می یابد : یکی فیض خدا که در ایمان متبلور است و دیگری اعمال نیک .

موعود در این دیدگاه موعودی اجتماعی است تا فردی، و یک مسیحی وظیفه دارد در کنار رشد و شناخت بیش از پیش خود نسبت به موعود[12]، زمینه های ظهور موعود را فراهم کند[13] . او در مقابل مردم اجتماع مسئول است و باید به آنها محبت کند[14] و حتی به تعلیم اعمال صالحه به آنان بپردازد[15].

پس همه باید با ترک معاصی، خود را آماده و منتظر مسیح قرار دهند بی شک ارتکاب گناه در این نوع نگرش منجر به غافلگیری و در نتیجه جاماندن از نجات و عدم شرکت در ملکوت آسمان خواهد گردید.
مبنای عقاید پطرسی بر این اصل استوار است که همواره باید منتظر و آماده بود و به صرف ایمان نمی شود در صنف نجات یافتگان قرار گرفت بلکه در کنار ایمان به مسیح با انجام اعمال صالحه، خود و جامعه را آماده برپایی ملکوت آسمان نمود. در این نگرش برای مسیحیان در برپایی حکومت و ملکوت آسمان نقش محوری قائل بوده و سستی و گناه آنان را موجب تأخیر در ظهور دانسته و آنان را به نحوی مسئول تأخیر امروز منجی می ¬داند.




اسلام

از منظر اسلام آنچه باعث هلاکت انسان می شود، اسباب و عللی دارد که مهمترین آن، گناه است و به قولی تمام آنچه مانع نجات است، در قالب گناه می باشد. معنای گناه، مخالفت و نافرمانی و هتک حرمت پروردگار است [16]. نجات در اسلام، برخلاف مسیحیت كه رهایی از گناه است، خلاصی از آتش دوزخ‏ است به واسطه هدایت الهی(هدی)[17].

هرچند برای غیبت امام عصر عللی ذکر شده اما یکی از مهمترین علل محروم ماندن جامعه و مردم از فیض حضور آن امام، همان گناه و معصیت مردم بوده است. چون گناه موجبات خشم خداوند را فراهم می کند و خشم خداوند موجب می گردد که خداوند به مجازات گناه مردم آنها را از حضور امام محروم کند.

امیر مؤمنان، علی(علیه السلام) در این‌ باره فرمود:
...وَ اعْلَمُوا أَنَّ الْأَرْضَ لَا تَخْلُو مِنْ حُجَّةٍ لِلَّهِ وَ لَکِنَّ اللَّهَ سَیُعْمِی خَلْقَهُ مِنْهَا بِظُلْمِهِمْ وَ جَوْرِهِمْ وَ إِسْرَافِهِمْ عَلَی أَنْفُسِهِم...[18]‏ ؛
آگاه باشید زمین از حجّت الهی خالی نمی‌ ماند؛ ولی خداوند به دلیل ستم پیشگی و زیاده‌ روی انسان‌ ها، آنان را از وجود حجّت خود محروم می‌کند.

امام جواد علیه السلام : إِذَا غَضِبَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَلَى خَلْقِهِ نَحَّانَا عَنْ جِوَارِهِمْ[19] هنگامی که خدای تبارک و تعالی بر آفریده هایش خشم کند ما را از میانشان دور می سازد.
خشم خدا به جهت هشدار و آگاه ساختن مردم است تا قدر شناس باشند. علامه مجلسی می فرماید: غائب شدن امام نتیجه خشم خدا بر اکثر بندگانش می باشد[20]

امام باقر(علیه السلام) نیز در این ‌باره می‌فرماید:
...وَ أَنْتُمْ قَوْمٌ تُحِبُّونَّا بِقُلُوبِکُمْ وَ یُخَالِفُ ذَلِکَ فِعْلُکُمْ وَ اللَّهِ مَا یَسْتَوِی اخْتِلَافُ أَصْحَابِکَ وَ لِهَذَا أُسِرَّ عَلَی صَاحِبِکُم‏...؛[21]

شما مردمی هستید که با دل، ما را دوست می‌ دارید؛ ولی عمل شما با این محبت، ناسازگار است. به خدا سوگند! اختلاف اصحاب پدید می ‌آید و به همین دلیل صاحب شما از دست شما گرفته می ‌شود....
بدین سان غیبت آخرین حجّت خداوند نماد خشم خداوند بر زمینیان است و بی شک اگر در ترک گناه و معصیت همت کنیم برخی از موانع را برطرف خواهد شد و امید است که خداوند تفضل نموده و علل دیگر را برطرف کرده و جامعه از این موعود امم مستفیض گردد.




پی نوشت:
[1] - محمدی ، محمد حسین ، آخرالزمان در ادیان ابراهیمی ، ص 218

[2] - طاهری ، محمد حسین ، یهودیت ، قم ، مرکز بین المللی المصطفی ، چ اول ، 1390 ه ش ، 1ج ، ص 174
[3] - فریامنش، مسعود گناه و نجات در ادیان جهان ، مجله كتاب ماه دین ، تیر 1388 ، شماره 141 ، صفحه 44
[4] - گرینستون ، جولیوس ، انتظار مسیحا در آیین یهود ، حسین توفیقی ، قم ، دانشگاه ادیان ،1ج ، چ دوم ، 1387 ه.ش
[5] - اشعیا 6:22
[6] - رسول زاده، عباس ، آخرالزمان و حیات اخروی در یهودیت و مسیحیت ، مجله معرفت ادیان ، شماره 2 ، صفحه 67
[7] - پولس از مهمترین مبلغان مسیحیت و بنیانگذار الهیات و خداشناسی این آئین بود؛ برخلاف حواریون، پولس هرگز با عیسی دیدار مستقیم نداشته است؛ با این حال این پولس بود که مسیحیت را از یهودیت جدا ساخت، همچون دینی جداگانه. در کتاب اعمال رسولان، پولس پیشوای نصاری (غیریهودیان) و حواریون پیشوای مسیحیان خوانده شده‌اند. بیشتر قسمتهای عهد جدید توسط او نوشته شده است.
[8]سلیمانی اردستانی ، عبد الرحیم ، کتاب مقدس ، ص 273




منبع:مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت

 




برچسب ها :
نقش گناه در گشایش فرج حضرت حجت ,  ادیان ابراهیمی ,  منجی در ادیان ابراهیمی ,  گناه امت سد راه ظهور ,  انتظار ,  حضرت ولیعصر عج ,  حضرت مهدی عج , 

نوشته شده در شنبه 1 خرداد 1395 ساعت 09:34 ب.ظ | آخرین ویرایش در شنبه 1 خرداد 1395 ساعت 10:28 ب.ظ