قالَ الامام اباالحسن موسى بن جعفر الكاظم(ع)

‏۱.قَالَ الامام(‏ع)‏: یَنْبَغِی لِمَنْ عَقَلَ عَنِ اللَّهِ أَنْ لَا یَسْتَبْطِئَهُ‏ فِی رِزْقِهِ وَ لَا یَتَّهِمَهُ ‏فِی قَضَائِهِ.(‏کافی،جلد۲،صفحه۶۱)‏
فرمود:بر آن کس که از جانب خدا خرد ورزد[و عقلش به فرمان حق باشد]سزاست که ‏خدا را در روزی‌ رسانى کندکار نپندارد و او را در قضایش متّهم نسازد[و بر او گمان بد ‏نبرد].‏

‏ ‏
‏۲.وَ قَالَ رَجُلٌ‏ سَأَلْتُهُ عَنِ الْیقِینِ،فَقَالَ الامام(‏ع)‏:یتَوَكلُ عَلَى اللَّهِ وَ یسَلِّمُ لِلَّهِ وَ ‏یرْضَى بِقَضَاءِ اللَّهِ وَ یفَوِّضُ إِلَى اللَّهِ (‏بحارالانوار،جلد۷۵،صفحه ۳۱۹)‏
مردى گفت:از امام کاظم(‏ع)‏ در مورد یقین پرسیدم،فرمود:بر خدا توکل کند و فرمانبردار ‏خدا باشد و به قضا و خواسته الهى راضى باشد و [کار خویش را] به خدا بسپارد.‏

‏ ‏
‏۳.قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ یحْیى كتَبْتُ إِلَیهِ فِی دُعَاءٍ الْحَمْدُ لِلَّهِ مُنْتَهَى عِلْمِهِ فَكتَبَ(‏ع)‏ لَا ‏تَقُولَنَّ مُنْتَهَى عِلْمِهِ فَإِنَّهُ لَیسَ لِعِلْمِهِ مُنْتَهًى وَ لَكنْ قُلْ مُنْتَهَى ‏رِضَاهُ.(‏کافی،جلد۱،صفحه۱۰۷)‏

عبداللَّه‌ بن‌ یحیى گفت:در دعایى به امام کاظم(‏ع)‏ نوشتم:«سپاس خداى را به نهایت ‏علم او».امام(‏ع)‏[در جواب‏]نوشت:نباید بگویى: «به نهایت علم او»؛چراکه براى علم ‏خداوند نهایتى نیست،ولى بگو:به نهایت خشنودى او.‏ [ادامه احادیث]

‏ ‏


‏۴.سَأَلَهُ رَجُلٌ عَنِ الْجَوَادِ فَقَالَ الامام(‏ع)‏ إِنَّ لِكلَامِك وَجْهَینِ فَإِنْ كنْتَ تَسْأَلُ عَنِ ‏الْمَخْلُوقِینَ فَإِنَّ الْجَوَادَ الَّذِی یؤَدِّی مَا افْتَرَضَ اللَّهُ عَلَیهِ وَ الْبَخِیلَ مَنْ بَخِلَ بِمَا ‏افْتَرَضَ اللَّهُ وَ إِنْ كنْتَ تَعْنِی الْخَالِقَ فَهُوَ الْجَوَادُ إِنْ أَعْطَى وَ هُوَ الْجَوَادُ إِنْ مَنَعَ ‏لِأَنَّهُ إِنْ أَعْطَاك أَعْطَاك مَا لَیسَ لَك وَ إِنْ مَنَعَك مَنَعَك مَا لَیسَ ‏لَك.(‏کافی،جلد۴،صفحه۳۹)‏
مردى از امام کاظم(‏ع)‏ درباره [معنى‏] جواد پرسید.امام(‏ع)‏ فرمود:سخن تو دو صورت ‏دارد.اگر درباره آفریدگان مى‏ پرسى،به‌درستى‌ که جواد و بخشنده کسى است که آنچه ‏خداوند بر او واجب نموده را ادا کند و بخیل کسى است که از ادای آنچه خداوند بر او ‏واجب نموده مضایقه کند.ولی اگر مقصود تو آفریدگار است،او اگر عطا کند جواد و ‏بخشنده است و اگر مضایقه کند [نیز] جواد و بخشنده است؛زیرا او اگر به تو عطا ‏کند،آنچه را که براى تو نیست عطا نموده و اگر مضایقه کند،آنچه را که براى تو نیست ‏مضایقه نموده است.‏
‏ ‏
‏۵.قَالَ الامام(‏ع)‏ لِبَعْضِ شِیعَتِهِ: أَی فُلَانُ اتَّقِ اللَّهَ وَ قُلِ الْحَقَّ وَ إِنْ كانَ فِیهِ ‏هَلَاكك فَإِنَّ فِیهِ نَجَاتَك أَی فُلَانُ اتَّقِ اللَّهَ وَ دَعِ الْبَاطِلَ وَ إِنْ كانَ فِیهِ نَجَاتُك فَإِنَّ فِیهِ ‏هَلَاكك.(‏تحف العقول،صفحه۴۰۸)‏
به یکى از شیعیان خویش فرمود:اى فلانى! از خدا پروا دار و حق را بگو هرچند هلاکت ‏تو در آن باشد که بى‏ گمان نجات تو در آن است.اى فلان! از خدا،پروا دار و باطل را ترک ‏کن هر چند نجات تو در آن باشد که بى‏ گمان هلاکت تو در آن است.‏
‏ ‏
‏۶.قَالَ الامام(ع):‏‏ إِیاك أَنْ تَمْنَعَ فِی طَاعَةِ اللَّهِ فَتُنْفِقُ مِثْلَیهِ فِی مَعْصِیةِ ‏اللَّهِ.(‏بحارالانوار،جلد۷۵،صفحه۳۲۰)‏
فرمود: بپرهیز از اینکه در راه طاعت خدا از دارایى خویش مضایقه کنى،که دو برابرش را ‏در نافرمانى خدا خرج کنى.‏
‏ ‏
‏۷.قَالَ الامام(ع):‏ الْمُؤْمِنُ مِثْلُ كفَّتَی الْمِیزَانِ كلَّمَا زِیدَ فِی إِیمَانِهِ زِیدَ فِی ‏بَلَائِهِ.(‏بحارالانوار،جلد۷۵،صفحه۳۲۰)‏
فرمود: مؤمن همانند دو کفه ترازوست؛هر چه ایمانش فزونى یابد،بلایش نیز بیشتر ‏شود.‏
‏ ‏
‏۸.قَالَ الامام(‏ع)‏  عِنْدَ قَبْرٍ حَضَرَهُ: إِنَّ شَیئاً هَذَا آخِرُهُ لَحَقِیقٌ أَنْ یزْهَدَ فِی أَوَّلِهِ وَ ‏إِنَّ شَیئاً هَذَا أَوَّلُهُ لَحَقِیقٌ أَنْ یخَافَ آخِرُهُ.(‏تحف العقول،صفحه۴۰۸)‏
امام(ع) بر سر قبرى حضور یافت و فرمود:براستى،چیزى که پایانش این باشد سزاست که از ‏ابتدایش مورد بى‏ علاقگى قرار گیرد و چیزى که ابتدایش این است سزاست که از ‏پایانش بیمناک باشند.‏
‏ ‏
‏۹.قَالَ الامام(ع):‏‏ اشْتَدَّتْ مَئُونَةُ الدُّنْیا وَ الدِّینِ فَأَمَّا مَئُونَةُ الدُّنْیا فَإِنَّك لَا تَمُدُّ یدَك ‏إِلَى شَی‏ءٍ مِنْهَا إِلَّا وَجَدْتَ فَاجِراً قَدْ سَبَقَك إِلَیهِ وَ أَمَّا مَئُونَةُ الْآخِرَةِ فَإِنَّك لَا تَجِدُ ‏أَعْوَاناً یعِینُونَك عَلَیهِ.(‏بحارالانوار،جلد۱۰،صفحه ۲۴۶)‏
امام(ع) فرمود:دستاورد دنیا و دین[آخرت‏]،دشوار شده است.امّا دستاورد دنیا؛بر چیزى از آن ‏دست دراز نکنى جز آنکه تبهکارى را یابى که در دست‌درازى بر آن،بر تو پیشى گرفته ‏است و امّا دستاورد دین؛یارانى را نیابى که تو را در آن کمک کنند.‏
‏ ‏
‏۱۰.قَالَ الامام(ع):‏‏ أَرْبَعَةٌ مِنَ الْوَسْوَاسِ أَكلُ الطِّینِ وَ فَتُّ الطِّینِ وَ تَقْلِیمُ الْأَظْفَارِ ‏بِالْأَسْنَانِ وَ أَكلُ اللِّحْیةِ وَ ثَلَاثٌ یجْلِینَ الْبَصَرَ النَّظَرُ إِلَى الْخُضْرَةِ وَ النَّظَرُ إِلَى الْمَاءِ ‏الْجَارِی وَ النَّظَرُ إِلَى الْوَجْهِ الْحَسَنِ.(‏بحارالانوار،جلد۱۰،صفحه ۲۴۶)‏
امام(ع) فرمو‌د:چهار[کار] از وسوسه باشد:خوردن گِل،ریزریز کردن گِل،چیدن ناخن‏ها با دندان ‏و ریش جویدن.و سه[چیز] به دیده روشنى بخشد: نگریستن به سبزه و نگریستن به ‏آب روان و نگریستن به روى زیبا.‏
‏ ‏
‏۱۱.قَالَ الامام(ع):‏ لَیسَ حُسْنُ الْجِوَارِ كفَّ الْأَذَى وَ لَكنَّ حُسْنَ الْجِوَارِ الصَّبْرُ عَلَى ‏الْأَذَى.(‏کافی،جلد۲،صفحه ۶۶۷)‏
امام(ع) فرمود:خوش‌همسایگى [تنها] خوددارى از آزار رسانى [به همسایه‏] نیست،بلکه ‏خوش‌همسایگى صبر بر آزار [از جانب همسایه] است.‏
‏ ‏
‏۱۲.قَالَ الامام(ع):‏ لَا تُذْهِبِ الْحِشْمَةَ بَینَك وَ بَینَ أَخِیك وَ أَبْقِ مِنْهَا فَإِنَّ ذَهَابَهَا ‏ذَهَابُ الْحَیاءِ.(‏کافی،جلد۲،صفحه۶۷۲)‏
امام(ع) فرمود:احترام بین خویش و برادرت را از میان مبر و اندکى از آن را باقى گذار؛چرا که از ‏میان رفتن احترام در واقع از میان رفتن حیاست.‏
‏ ‏
‏۱۳.قَالَ الامام(‏ع)‏  لِبَعْضِ وُلْدِه‏: إِیاك وَ الْمِزَاحَ فَإِنَّهُ یذْهَبُ بِنُورِ إِیمَانِك وَ یسْتَخِفُّ ‏مُرُوَّتَك وَ إِیاك وَ الضَّجَرَ وَ الْكسَلَ فَإِنَّهُمَا یمْنَعَانِ حَظَّك مِنَ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ.(‏وسائل ‏الشیعة،جلد۱۶،صفحه۲۳)‏
امام(ع) به یکى از فرزندانش فرمود:از شوخى دورى گزین؛زیرا نور ایمانت را از بین می‌برد و از ‏جوانمردى تو می‌کاهد و از بى‏ قرارى و تنبلی بپرهیز؛زیرا آن دو،تو را از نصیب دنیا و ‏آخرت،باز دارند.‏
‏ ‏
‏۱۴.قَالَ الامام(ع):‏ إِذَا كانَ الْجَوْرُ أَغْلَبَ مِنَ الْحَقِّ لَمْ یحِلَّ لِأَحَدٍ أَنْ یظُنَّ بِأَحَدٍ خَیراً ‏حَتَّى یعْرِفَ ذَلِك مِنْهُ.(‏کافی،جلد۵،صفحه۲۹۸)‏
امام(ع) فرمود: آن هنگام که ستم بر حق چیره آمد و بیشتر شد،براى هیچ کس جایز نباشد که ‏به کسى نیک گمان باشد تا آن زمان که به نیکى او آگاهى یابد.‏
‏ ‏
‏۱۵.قَالَ الامام(ع):‏ اجْتَهِدُوا فِی أَنْ یكونَ زَمَانُكمْ أَرْبَعَ سَاعَاتٍ سَاعَةً لِمُنَاجَاةِ اللَّهِ ‏وَ سَاعَةً لِأَمْرِ الْمَعَاشِ وَ سَاعَةً لِمُعَاشَرَةِ الْإِخْوَانِ وَ الثِّقَاتِ الَّذِینَ یعَرِّفُونَكمْ ‏عُیوبَكمْ وَ یخْلِصُونَ لَكمْ فِی الْبَاطِنِ وَ سَاعَةً تَخْلُونَ فِیهَا لِلَذَّاتِكمْ فِی غَیرِ مُحَرَّمٍ وَ ‏بِهَذِهِ السَّاعَة تَقْدِرُونَ عَلَى الثَّلَاثِ سَاعَاتٍ.(‏تحف العقول،صفحه۴۰۹)‏
امام(ع) فرمود:تلاش کنید که وقت شما چهار ساعت باشد:ساعتى براى مناجات با ‏خدا،ساعتى براى کار زندگى،ساعتى براى معاشرت با برادران و اشخاص مورد اعتماد ‏که شما را از عیب‏هایتان آگاه نمایند و از دل با شما خالص و یک رو باشند و ساعتى که ‏در آن براى لذت‏هاى غیر حرام خویش خلوت کنید و با این ساعت،براى سه ساعت دیگر ‏نیرو مى‏ یابید.‏
‏ ‏
‏۱۶.قَالَ الامام(ع):‏ تَفَقَّهُوا فِی دِینِ اللَّهِ فَإِنَّ الْفِقْهَ مِفْتَاحُ الْبَصِیرَةِ وَ تَمَامُ الْعِبَادَةِ وَ ‏السَّبَبُ إِلَى الْمَنَازِلِ الرَّفِیعَةِ وَ الرُّتَبِ الْجَلِیلَةِ فِی الدِّینِ وَ الدُّنْیا وَ فَضْلُ الْفَقِیهِ ‏عَلَى الْعَابِدِ كفَضْلِ الشَّمْسِ عَلَى الْكوَاكبِ وَ مَنْ لَمْ یتَفَقَّهْ فِی دِینِهِ لَمْ یرْضَ اللَّهُ ‏لَهُ عَمَلًا (‏بحارالانوار،جلد۱۰،صفحه۲۴۷)‏
امام(ع) فرمود:دین خدا را بشناسید که دین‏ شناسى کلید بینش و کمال عبادت است و راه ‏رسیدن به جایگاه‏هاى بلند و مراتب ستبر و با عظمت در دین و دنیاست و برترى ‏دین‏ شناس بر عابد همانند برترى خورشید بر ستارگان است و هر کس دینش را ‏نشناسد،خدا از هیچ کردار او خرسند نباشد.‏
‏ ‏
‏۱۷.قَالَ الامام(ع):‏ كلَّمَا أَحْدَثَ النَّاسُ مِنَ الذُّنُوبِ مَا لَمْ یكونُوا یعْمَلُونَ أَحْدَثَ اللَّهُ ‏لَهُمْ مِنَ الْبَلَاءِ مَا لَمْ یكونُوا یعُدُّونَ.(‏بحارالنوار،جلد۷۵،صفحه ۳۲۲)‏
امام(ع) فرمود:هر گاه که مردم گناهان تازه‏ اى پدید آورند که پیش از این،آن را انجام ‏نمى‏ دادند،خداوند گرفتارى‏ هاى تازه‏ اى بر ایشان پدید آورد که آن را حساب نمى‏ کردند.‏
‏ ‏
‏۱۸.رَأَى الامام(‏ع)‏  رَجُلَینِ یتَسَابَّانِ فَقَالَ: الْبَادِئُ أَظْلَمُ وَ وِزْرُهُ وَ وِزْرُ صَاحِبِهِ عَلَیهِ ‏مَا لَمْ یعْتَدِ الْمَظْلُومُ.(‏بحارالنوار،جلد۷۵،صفحه ۳۲۴)‏
امام کاظم(‏ع)‏ دو مرد را دید که به همدیگر دشنام مى‏ دهند.پس فرمود: شروع‏ کننده،ستمگرتر است و بار گناه خویش و بار گناه دوستش را تا آن زمان که مظلوم ‏تجاوز نکند،بر دوش مى‏ کشد.‏
‏ ‏
‏۱۹.قَالَ الامام(ع):‏ ینَادِی مُنَادٍ یوْمَ الْقِیامَةِ أَلَا مَنْ كانَ لَهُ عَلَى اللَّهِ أَجْرٌ فَلْیَقُمْ فَلَا ‏یقُومُ إِلَّا مَنْ عَفا وَ أَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّه‏.(‏بحارالنوار،جلد۷۵،صفحه ۳۲۴)‏
امام(ع) فرمود:روز قیامت ندا دهنده‏ اى ندا سر دهد:هان! هر کس که بر عهده خدا پاداشى ‏دارد بپا خیزد،پس کسى برنخیزد جز آن کس که بخشوده است و اصلاح نموده ‏است؛پس پاداش او بر عهده خداست.‏
‏ ‏
‏۲۰.قَالَ الامام(ع):‏ السَّخِی الْحَسَنُ الْخُلُقِ فِی كنَفِ اللَّهِ لَا یتَخَلَّى اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى ‏یُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ وَ مَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِیاً إِلَّا سَخِیاً وَ مَا زَالَ أَبِی یوصِینِی بِالسَّخَاءِ وَ حُسْنِ ‏الْخُلُقِ حَتَّى مَضَى.(‏بحارالنوار،جلد۷۵،صفحه ۳۲۴)‏
امام(ع) فرمود:سخاوتمند نیک‌رفتار در حفاظت و حمایت خداست،او را وانگذارد تا به بهشت ‏وارد کند و خداوند پیامبرى را مبعوث نکرد جز آنکه سخاوت‌پیشه بود و همواره پدرم مرا ‏به سخاوت و نیک‌رفتارى سفارش مى‏ فرمود تا اینکه درگذشت.‏
‏ ‏
‏۲۱.قَالَ الامام(ع):‏ عَوْنُك لِلضَّعِیفِ مِنْ أَفْضَلِ الصَّدَقَةِ.(‏بحارالنوار،جلد۷۵،صفحه ‏‏۳۲۶)‏
امام(ع) فرمود:یارى‌رسانى تو،به ناتوان از برترین صدقه‏ هاست.‏
‏ ‏
‏۲۲.قَالَ الامام(ع):‏ الْمُصِیبَةُ لِلصَّابِرِ وَاحِدَةٌ وَ لِلْجَازِعِ ‏اثْنَتَانِ.(‏بحارالنوار،جلد۷۵،صفحه ۳۲۶)‏
امام(ع) فرمود:مصیبت براى شکیبا یکى است و براى بى‏ قرار دوتاست.‏
‏ ‏
‏۲۳.قال الامام(ع):‏ إِنَّ الْعَاقِلَ اللَّبِیبَ مَنْ تَرَك مَا لَا طَاقَةَ لَهُ بِهِ وَ أَكثَرُ الصَّوَابِ فِی ‏خِلَافِ الْهَوَى وَ مَنْ طَالَ أَمَلُهُ سَاءَ عَمَلُهُ‏.(‏بحارالنوار،جلد۷۵،صفحه ۳۱۵)‏
امام(ع) فرمود:خردمند تیزهوش،فردى است که آنچه را تاب و توان ندارد واگذارد.و بیشتر ‏درستى در مخالفت هوى و هوس نهفته است،و هر کس آرزویش دراز است کردارش نیز ‏بد باشد.‏
‏ ‏
‏۲۴.قال الامام(ع):‏ إِیاك وَ الطَّمَعَ وَ عَلَیك بِالْیأْسِ مِمَّا فِی أَیدِی النَّاسِ وَ أَمِتِ ‏الطَّمَعَ مِنَ الْمَخْلُوقِینَ فَإِنَّ الطَّمَعَ مِفْتَاحٌ لِلذُّلِّ وَ اخْتِلَاسُ الْعَقْلِ وَ اخْتِلَاقُ الْمُرُوَّاتِ ‏وَ تَدْنِیسُ الْعِرْضِ وَ الذَّهَابُ بِالْعِلْم‏ وَ عَلَیك بِالاعْتِصَامِ بِرَبِّك وَ التَّوَكلِ عَلَیهِ وَ جَاهِدْ ‏نَفْسَك لِتَرُدَّهَا عَنْ هَوَاهَا فَإِنَّهُ وَاجِبٌ عَلَیك كجِهَادِ ‏عَدُوِّك‏.(‏بحارالنوار،جلد۷۵،صفحه ۳۱۵)‏
امام(ع) فرمود:از طمع بپرهیز،چشم امید از دست مردم برگیر،طمع از مخلوق را در دل ‏بمیران،که طمع کلید ذلت و رباینده عقل،و فرسایشگر جوانمردی هاست،شرف را لکه‏ دار ‏کند،دانش را ببرد.و بر تو باد به پناه بردن به خدا و توکل بر او.با نفس پیکار کن تا از ‏هوس بازش دارى؛زیرا این پیکار همچون جهاد با دشمن،بر تو واجب است.‏
‏ ‏
‏۲۵.قال الامام(ع):‏ أَنَّ اللَّهَ لَمْ یرْفَعِ الْمُتَوَاضِعِینَ بِقَدْرِ تَوَاضُعِهِمْ وَ لَكنْ رَفَعَهُمْ بِقَدْرِ ‏عَظَمَتِهِ وَ مَجْدِهِ.(‏بحارالنوار،جلد۷۵،صفحه ۳۱۴)‏
امام(ع) فرمود:خدا متواضعان را به قدر تواضعشان بالا نبرد،بلکه در خور مجد و عظمت خود بالا ‏برد.‏
‏ ‏
‏۲۶.قال الامام(ع):‏ ینْبَغِی لِلْعَاقِلِ إِذَا عَمِلَ عَمَلًا أَنْ یسْتَحْیی مِنَ ‏اللَّه‏.(‏بحارالنوار،جلد۷۵،صفحه ۳۱۳)‏
امام(ع) فرمود:شایسته فرد عاقل است که چون کارى را انجام می‌دهد،از خداوند حیا کند.‏
‏ ‏
‏۲۷.قال الامام(ع):‏ مَنْ تَعَظَّمَ فِی نَفْسِهِ لَعَنَتْهُ مَلَائِكةُ السَّمَاءِ وَ مَلَائِكةُ الْأَرْضِ وَ ‏مَنْ تَكبَّرَ عَلَى إِخْوَانِهِ وَ اسْتَطَالَ عَلَیهِمْ فَقَدْ ضَادَّ اللَّهَ.(‏بحارالنوار،جلد۷۵،صفحه ‏‏۳۱۳)‏
امام(ع) فرمود:هر که خود را بزرگ بیند،فرشتگان آسمانها و زمین لعنتش کنند،و هر که بر ‏برادرانش تکبر کند و بزرگى فروشد،با خدا ضدیت کرده است.‏
‏ ‏
‏۲۸.قال الامام(ع):‏ أَوْحَى اللَّهُ تَعَالَى إِلَى دَاوُدَ یا دَاوُدُحَذِّرْ وَ أَنْذِرْ أَصْحَابَك عَنْ حُبِّ ‏الشَّهَوَاتِ فَإِنَّ الْمُعَلَّقَةَ قُلُوبُهُمْ بِشَهَوَاتِ الدُّنْیا قُلُوبُهُمْ مَحْجُوبَةٌ ‏عَنِّی‏.(‏بحارالنوار،جلد۷۵،صفحه ۳۱۳)‏
امام(ع) فرمود:خداوند متعال به حضرت داود وحى کرد:ای داود،اصحاب خود را از دلباختگى ‏شهوتها برحذر دار و (‏از عواقب آن)‏ بیم ده؛چراکه آنها که دل به لذتها ‏بسته‏ اند،قلوبشان از من محجوب و پوشیده است.‏
‏ ‏
‏۲۹.قال الامام(ع):‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌وآله إِذَا رَأَیتُمُ الْمُؤْمِنَ صَمُوتاً ‏فَادْنُوا مِنْهُ فَإِنَّهُ یُلْقِی الْحِكمَةَ وَ الْمُؤْمِنُ قَلِیلُ الْكلَامِ كثِیرُ الْعَمَلِ وَ الْمُنَافِقُ كثِیرُ ‏الْكلَامِ قَلِیلُ الْعَمَل.(‏تحف العقول،صفحه ۳۹۷)‏
امام(ع) فرمود:اگر مؤمنى را ساکت و کم‌حرف دیدید به وى نزدیک شوید که حکمت ‏مى‏ افشاند.مؤمن کم‌حرف و پرکار است.و منافق پُرحرف و کم‌کار.‏
‏ ‏
‏۳۰.قال الامام(ع):‏ لَا خَیرَ فِی الْعَیشِ إِلَّا لِرَجُلَینِ لِمُسْتَمِعٍ وَاعٍ وَ عَالِمٍ ‏نَاطِق.‏(‏تحف العقول،صفحه ۳۹۷)‏
امام(ع) فرمود:زندگى جز براى دو کس خیرى ندارد:شنونده نگهدار،و عالمی زبان دار.‏
‏ ‏
‏۳۱.قال الامام(ع):‏ لَیسَ مِنَّا مَنْ لَمْ یحَاسِبْ نَفْسَهُ فِی كلِّ یوْمٍ فَإِنْ عَمِلَ حَسَناً ‏اسْتَزَادَ مِنْهُ وَ إِنْ عَمِلَ سَیئاً اسْتَغْفَرَ اللَّهَ مِنْهُ وَ تَابَ إِلَیه‏.(‏ارشاد ‏القلوب،جلد۱،صفحه۱۸۲)‏
امام(ع) فرمود:آن که هر روز به حساب خود نرسد،از ما نیست؛تا اگر نیکى کرده بیفزاید،و اگر ‏بد کرده از خدا آمرزش خواهد و به‌سوی او توبه کند.‏
‏ ‏
‏۳۲.قال الامام(ع):‏ قَالَ اللَّهُ جَلَّ وَ عَزَّ وَ عِزَّتِی وَ جَلَالِی وَ عَظَمَتِی وَ قُدْرَتِی وَ ‏بَهَائِی وَ عُلُوِّی فِی مَكانِی لَا یؤْثِرُ عَبْدٌ هَوَای عَلَى هَوَاهُ إِلَّا جَعَلْتُ الْغِنَى فِی ‏نَفْسِهِ وَ هَمَّهُ فِی آخِرَتِهِ وَ كفَفْتُ عَلَیهِ فِی ضَیعَتِهِ وَ ضَمَّنْتُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ ‏رِزْقَهُ وَ كنْتُ لَهُ مِنْ وَرَاءِ تِجَارَةِ كلِّ تَاجِر.(‏بحارالانوار،جلد۷۵،صفحه۳۱۰)‏
امام(ع) فرمود:خداى عزوجل فرموده:«به عزت و جلالم،به عظمت و قدرتم،به بها و بلندى ‏مقامم،هیچ بنده خواست مرا بر خواست خود ترجیح ندهد جز آنکه بى‏ نیازیش را در ‏دلش قرار دهم،و همتش را در آخرتش،و زندگی و معاشش را برای او گرد آورم،و آسمان ‏و زمین را ضامن روزیش گردانم،و در پس تجارت هر تاجری،پشتیبان او باشم».‏
‏ ‏
‏۳۳.قال الامام(ع):‏ قَوْلُ اللَّهِ «هَلْ جَزاءُ الْإِحْسانِ إِلَّا الْإِحْسانُ» جَرَتْ فِی الْمُؤْمِنِ ‏وَ الْكافِرِ وَ الْبَرِّ وَالْفَاجِرِ مَنْ صُنِعَ إِلَیهِ مَعْرُوفٌ فَعَلَیهِ أَنْ یكافِئَ بِهِ وَ لَیسَتِ ‏الْمُكافَأَةُ أَنْ تَصْنَعَ كمَا صَنَعَ حَتَّى ترى فَضْلَك فَإِنْ صَنَعْتَ كمَا صَنَعَ فَلَهُ الْفَضْلُ ‏بِالابْتِدَاء.(‏بحارالانوار،جلد۷۵،صفحه۳۱۱)‏
امام(ع) فرمود:گفتار خداوند که «آیا پاداش نیکى،جز نیکى است؟» [الرحمن/۶۰] درباره مؤمن و ‏کافر،نیک و بد،همه جارى است.هر که به او احسانی شود،باید تلافى کند،و تلافى این ‏نیست که همان کنى که او کرده،مگر اینکه مزیت و زیادی خود را [نسبت به عمل او] ‏ببینی،ولی اگر نیکی تو هم به اندازه نیکی او باشد،او بر تو امتیاز دارد به‌سبب اینکه او ‏آغازکننده عمل بوده است.‏
‏ ‏
‏۳۴.قال الامام(ع):‏ لَا یكونُ الرَّجُلُ مُؤْمِناً حَتَّى یكونَ خَائِفاً رَاجِیاً وَ لَا یكونُ خَائِفاً ‏رَاجِیاً حَتَّى یكونَ عَامِلًا لِمَا یخَافُ وَ یرْجُو.(‏بحارالانوار،جلد۷۵،صفحه۳۱۰)‏
امام(ع) فرمود:مرد،مؤمن نیست مگر اینکه بیمناک امیدوار باشد و بیمناک امیدوار نیست مگر ‏بدان چه از آن می‌هراسد و به آن امید دارد،عمل کند.‏
‏ ‏
‏۳۵.قال الامام(ع):‏ الْحَیاءُ مِنَ الْإِیمَانِ وَ الْإِیمَانُ فِی الْجَنَّةِ وَ الْبَذَاءُ مِنَ الْجَفَاءِ وَ ‏الْجَفَاءُ فِی النَّار.(‏وسائل الشیعة،جلد۱۶،صفحه ۳۶)‏
امام(ع) فرمود:حیا از ایمان است،و ایمان در بهشت است و بی شرمى از جفاست،و جفا در ‏دوزخ.‏
‏ ‏
‏۳۶.قال الامام(ع):‏ أَفْضَلُ مَا یتَقَرَّبُ بِهِ الْعَبْدُ إِلَى اللَّهِ بَعْدَ الْمَعْرِفَةِ بِهِ الصَّلَاةُ وَ بِرُّ ‏الْوَالِدَینِ وَ تَرْكُ الْحَسَدِ وَ الْعُجْبِ وَ الْفَخْر.(‏بحارالانوار،جلد۷۵،صفحه۳۰۶)‏
امام(ع) فرمود:بهترین وسیله تقرب بنده به خدا،پس از معرفت او،نماز،نیکى به پدر و مادر،و ‏وانهادن حسد،خودبینى و فخرفروشى است.‏
‏ ‏
‏۳۷.قال الامام(ع):‏ مَنْ كفَّ نَفْسَهُ عَنْ أَعْرَاضِ النَّاسِ أَقَالَهُ اللَّهُ عَثْرَتَهُ یوْمَ الْقِیامَةِ ‏وَ مَنْ كفَّ غَضَبَهُ عَنِ النَّاسِ كفَّ اللَّهُ عَنْهُ غَضَبَهُ یوْمَ ‏الْقِیامَة.(‏کافی،‌جلد۲،صفحه۳۰۵)‏
امام(ع) فرمود:هر که خود را از تعرض به آبروى مردم نگه دارد،خداوند در قیامت از لغزشهایش ‏بگذرد،و هر که خشم خود را از مردم باز دارد،خدا در قیامت خشمش را از او نگه دارد.‏
‏ ‏
‏۳۸.قال الامام(ع):‏ إِنَّ الْعَاقِلَ لَا یحَدِّثُ مَنْ یخَافُ تَكذِیبَهُ وَ لَا یسْأَلُ مَنْ یخَافُ مَنْعَهُ ‏وَ لَا یعِدُ مَا لَا یقْدِرُ عَلَیهِ وَ لَا یرْجُو مَا یعَنَّفُ بِرَجَائِهِ وَ لَا یتَقَدَّمُ عَلَى مَا یخَافُ الْعَجْزَ ‏عَنْهُ (‏کافی،‌جلد۱،صفحه۲۰)‏
امام(ع) فرمود:عاقل با کسى که می‌ترسد تکذیبش کند،سخن نگوید؛و از آن که می‌ترسد دریغ ‏کند،درخواست ننماید؛و آنچه را نمی‌تواند،وعده ندهد و امیدى که مایه سرزنش است(‏طمعهاى خام)‏،در دل نپرورد و به کارى که می‌ترسد در آن بماند،اقدام نکند.‏
‏ ‏
‏۳۹.قال الامام(ع):‏ مَنْ أَرَادَ الْغِنَى بِلَا مَالٍ وَ رَاحَةَ الْقَلْبِ مِنَ الْحَسَدِ وَ السَّلَامَةَ ‏فِی الدِّینِ فَلْیتَضَرَّعْ إِلَى اللَّهِ فِی مَسْأَلَتِهِ بِأَنْ یكمِّلَ عَقْلَهُ فَمَنْ عَقَلَ قَنِعَ بِمَا ‏یكفِیهِ وَ مَنْ قَنِعَ بِمَا یكفِیهِ اسْتَغْنَى وَ مَنْ لَمْ یقْنَعْ بِمَا یكفِیهِ لَمْ یدْرِك الْغِنَى ‏أَبَدا.(‏کافی،‌جلد۱،صفحه۱۸)‏
امام(ع) فرمود:هر که توانگرى بى‏ مال و آسودگى از حسد و سلامت دین خواهد،متضرعانه از ‏خدا درخواست کند که عقلش را کامل کند،که هر کس عقل دارد به حد کفاف بسازد،و ‏هر که به مقدار کفایت قناعت نماید بى‏ نیاز شود،و هر که به حد کفایت نسازد،هرگز ‏بى‏ نیاز نشود.‏
‏ ‏
‏۴۰.قال الامام(ع):‏ إِنَّ الْعُقَلَاءَ تَرَكوا فُضُولَ الدُّنْیا فَكیفَ الذُّنُوبُ وَ تَرْك الدُّنْیا مِنَ ‏الْفَضْلِ وَ تَرْك الذُّنُوبِ مِنَ الْفَرْض‏.(‏کافی،‌جلد۱،صفحه۳۷)‏
امام(ع) فرمود:خردمندان،زائد بر حاجت را نیز ترک کنند تا چه رسد به گناهان،با آنکه ترک زوائد ‏فضیلت است و ترک گناه واجب.‏




مطالب مرتبط :
:: چهل حدیث گهربار از وجود مقدس امام علی(ع)
:: چهل حدیث گهربار از وجود مقدس امام جواد(ع)
:: چهل حدیث گهربار از وجود مقدس امام هادی(ع)
:: چهل حدیث گهربار از وجود مقدس امام محمد باقر(ع)


برچسب ها :
چهل حدیث گهربار از وجود مقدس امام کاظم(ع) ,  چهل حدیث از حضرت موسی کاظم(ع) ,  حدیث از امام کاظم(ع) ,  حدیث از امام موسی کاظم(ع) ,  توکل بر خدا ,  حسابرسی اعمال ,  شوخی کردن , 

نوشته شده در یکشنبه 12 اردیبهشت 1395 ساعت 12:25 ب.ظ | آخرین ویرایش در یکشنبه 12 اردیبهشت 1395 ساعت 02:06 ب.ظ