قال‏ الاْمامُ علىّ بن أبی طالِب أمیرُالْمُؤْمِنینَ(ع)‏‎ 


1ـ قال علی‏(ع):إغْتَنِمُوا الدُّعاءَ عِنْدَ خَمْسَهِ مَواطِنَ:‏عِنْدَ قِرائَهِ الْقُرْآنِ،‏وَ عِنْدَ الاْذانِ،‏وَ عِنْدَ نُزُولِ الْغَیْثِ،‏وَ عِنْدَ ‏الْتِقاءِ الصَفَّیْنِ لِلشَّهادَهِ،‏وَ عِنْدَ دَعْوَهِ الْمَظْلُومِ،‏فَاِنَّهُ لَیْسَ لَها حِجابٌ دوُنَ الْعَرْشِ.([1])‏‎
حضرت علی(ع)‏ فرمود:‏پنج موقع را براى دعا و حاجت خواستن غنیمت شمارید‎:
موقع تلاوت قرآن،‏موقع اذان،‏موقع بارش باران،‏موقع جنگ و جهاد ـ فى سبیل اللّه ـ موقع ‏ناراحتى و آه كشیدن مظلوم.‏در چنین موقعیت ها مانعى براى استجابت دعا نیست‎.


‎2‎ـ قال علی‏(ع):‏اَلْعِلْمُ وِراثَهٌ كَریمَهٌ،‏وَ الاْدَبُ حُلَلٌ حِسانٌ،‏وَ الْفِكْرَهُ مِرآهٌ صافِیَهٌ،‏وَ الاْعْتِذارُ مُنْذِرٌ ‏ناصِحٌ،‏وَ كَفى بِكَ أَدَباً تَرْكُكَ ما كَرِهْتَهُ مِنْ غَیْرِكَ.([2])‏‎

فرمود:‏علم؛ارثیه اى با ارزش،‏و ادب؛زیورى نیكو،‏و اندیشه؛آئینه اى صاف،‏و پوزش خواستن؛هشدار دهنده اى دلسوز خواهد بود.‏و براى با ادب بودنت همین بس كه آنچه براى خود ‏دوست ندارى،‏در حقّ دیگران روا نداشته باشى‎.


‎3‎ـ قال علی‏(ع):‏اَلـْحَقُّ جَدیدٌ وَ إنْ طالَتِ الاْیّامُ،‏وَ الْباطِلُ مَخْذُولٌ وَ إنْ نَصَرَهُ أقْوامٌ.([3])‏‎

فرمود:‏حقّ و حقیقت در تمام حالات جدید و تازه است گر چه مدّتى بر آن گذشته باشد.‏و ‏باطل همیشه پست و بى أساس است گر چه افراد بسیارى از آن حمایت كنند‎.[ادامه احادیث]


‎4‎ـ قال علی‏(ع):‏اَلدُّنْیا تُطْلَبُ لِثَلاثَهِ أشْیاء:‏اَلْغِنى،‏وَ الْعِزِّ،‏وَ الرّاحَهِ،‏فَمَنْ زَهِدَ فیها عَزَّ،‏وَ مَنْ قَنَعَ ‏إسْتَغْنى،‏وَ مَنْ قَلَّ سَعْیُهُ إسْتَراحَ.([4])‏‎
فرمود:‏دنیا و اموال آن،‏براى سه هدف دنبال مى شود:‏بى نیازى،‏عزّت و شوكت،‏آسایش و ‏آسوده بودن.‏هركه زاهد باشد؛عزیز و با شخصیّت است،‏هركه قانع باشد؛بى نیاز و غنى ‏گردد،‏هركه كمتر خود را در تلاش و زحمت قرار دهد‎؛‎همیشه آسوده و درآسایش است‎.

‎5‎ـ قال علی‏(ع):‏لَوْ لاَ الدّینُ وَ التُّقى،‏لَكُنْتُ أدْهَى الْعَرَبِ.([5])‏‎
فرمود:‏چنانچه دین دارى و تقواى الهى نمى بود،‏هر آینه سیاستمدارترین افراد بودم ـ ولى ‏دین و تقوا مانع سیاست بازى مى شود.‏‎

‎6‎ـ قال علی‏(ع):‏اَلْمُلُوكُ حُكّامٌ عَلَى النّاسِ،‏وَ الْعِلْمُ حاكِمٌ عَلَیْهِمْ،‏وَ حَسْبُكَ مِنَ الْعِلْمِ أنْ ‏تَخْشَى اللّهَ،‏وَ حَسْبُكَ مِنَ الْجَهْلِ أنْ تَعْجِبَ بِعِلْمِكَ.([6])‏‎
فرمود:‏ملوك بر مردم حاكم هستند و علم بر تمامى ایشان حاكم خواهد بود،‏تو را در علم ‏كافى است كه از خداوند ترسناك باشى؛و به دانش و علم خود بالیدن،‏بهترین نشانه ‏نادانى است‎.

‎7‎ـ قال علی‏(ع):‏ما مِنْ یَوْم یَمُرُّ عَلَى ابْنِ آدَم إلاّ قال علی‏ لَهُ ذلِكَ الْیَوْمُ:‏یَابْنَ آدَم أنَا یَوُمٌ جَدیدٌ ‏وَ أناَ عَلَیْكَ شَهیدٌ‎.
فَقُلْ فیَّ خَیْراً،‏وَ اعْمَلْ فیَّ خَیْرَاً،‏أشْهَدُ لَكَ بِهِ فِى الْقِیامَهِ،‏فَإنَّكَ لَنْ تَرانى بَعْدَهُ أبَداً.([7])‏‎
فرمود:‏هر روزى كه بر انسان وارد شود،‏گوید:‏من روز جدیدى هستم،‏من بر اعمال و گفتار تو ‏شاهد مى باشم.‏سعى كن سخن خوب و مفید بگوئى،‏كار خوب و نیك انجام دهى.‏من در ‏روز قیامت شاهد اعمال و گفتار تو خواهم بود.‏و بدان امروز كه پایان یابد دیگر مرا نخواهى ‏دید و قابل جبران نیست‎.

‎8‎ـ قال علی‏(ع):‏فِى الْمَرَضِ یُصیبُ الصَبیَّ،‏كَفّارَهٌ لِوالِدَیْهِ.([8])‏‎
فرمود:‏مریضى كودك،‏كفّاره گناهان پدر و مادرش مى باشد‎.

‎9‎ـ قال علی‏(ع):‏الزَّبیبُ یَشُدُّ الْقَلْبِ،‏وَ یُذْهِبُ بِالْمَرَضِ،‏وَ یُطْفِىءُ الْحَرارَهَ،‏وَ یُطیِّبُ النَّفْسَ.([9])‏‎
فرمود:‏خوردن مویز ـ كشمش سیاه ـ قلب را تقویت،‏مرض ها را برطرف،‏و حرارت بدن را ‏خاموش،‏و روان را پاك مى گرداند‎.

10‎ـ قال علی‏(ع):‏أطْعِمُوا صِبْیانَكُمُ الرُّمانَ،‏فَإنَّهُ اَسْرَعُ لاِلْسِنَتِهِمْ.([10])‏‎
فرمود:‏به كودكان خود انار بخورانید تا زبانشان بهتر و زودتر باز شود‎.

‎11‎ـ قال علی‏(ع):‏أطْرِقُوا أهالیكُمْ فى كُلِّ لَیْلَهِ جُمْعَه بِشَیْء مِنَ الْفاكِهَهِ،‏كَیْ یَفْرَحُوا ‏بِالْجُمْعَهِ.([11])‏‎
فرمود:‏در هر شب جمعه همراه با مقدارى میوه یا شیرینى،… بر اهل منزل و خانواده خود ‏وارد شوید تا موجب شادمانى آن ها در جمعه گردد‎.

‎12‎ـ قال علی‏(ع):‏كُلُوا ما یَسْقُطُ مِنَ الْخوانِ فَإنَّهُ شِفاءٌ مِنْ كُلِّ داء بِإذْنِ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ،‏لِمَنْ اَرادَ ‏أنْ یَسْتَشْفِیَ بِهِ.([12])‏‎
فرمود:‏آنچه اطراف ظرف غذا و سفره مى ریزد جمع كنید و بخورید،‏كه همانا هركس آن ها را ‏به قصد شفا میل نماید،‏به اذن حق تعالى شفاى تمام دردهاى او خواهد شد‎.

‎13‎ـ قال علی‏(ع):لا ینبغى للعبد ان یثق بخصلتین:‏العافیه و الغنى،‏بَیْنا تَراهُ مُعافاً اِذْ سَقُمَ،‏وَ ‏بَیْنا تَراهُ غنیّاً إذِ افْتَقَرَ.([13])‏‎
فرمود:‏سزاوار نیست كه بنده خدا،‏در دوران زندگى به دو خصوصیّت اعتماد كند و به آن ‏دلبسته باشد:‏یكى عافیت و تندرستى و دیگرى ثروت و بى نیازى است.‏زیرا چه بسا در ‏حال صحّت و سلامتى مى باشد ولى ناگهان انواع مریضى ها بر او عارض مى گردد و یا آن ‏كه در موقعیّت و امكانات خوبى است،‏ناگهان فقیر و بیچاره مى شود،‏ـ پس بدانیم كه دنیا و ‏تمام امكانات آن بى ارزش و بىوفا خواهد بود و تنها عمل صالح مفید و سودبخش مى باشد ‏‎.

‎14‎ـ قال علی‏(ع):‏لِلْمُرائى ثَلاثُ عَلامات:‏یَكْسِلُ إذا كانَ وَحْدَهُ،‏وَ یَنْشطُ إذاكانَ فِى النّاسِ،‏وَ ‏یَزیدُ فِى الْعَمَلِ إذا أُثْنِىَ عَلَیْهِ،‏وَ یَنْقُصُ إذا ذُمَّ ([14])‏‎
فرمود:‏براى ریاكار سه نشانه است:‏در تنهائى كسل و بى حال،‏در بین مردم سرحال و ‏بانشاط مى باشد.‏هنگامى كه او را تمجید و تعریف كنند خوب و زیاد كار مى كند و اگر انتقاد ‏شود سُستى و كم كارى مى كند‎.

‎15‎ـ قال علی‏(ع):‏اَوْحَى اللّهُ تَبارَكَ وَ تَعالى إلى نَبیٍّ مِنَ الاْنْبیاءِ:‏قُلْ لِقَوْمِكَ لا یَلْبِسُوا لِباسَ ‏أعْدائى،‏وَ لا یَطْعَمُوا مَطاعِمَ أعْدائى،‏وَ لا یَتَشَكَّلُوا بِمَشاكِلِ أعْدائى،‏فَیَكُونُوا أعْدائى.([15])‏‎
فرمود:‏خداوند تبارك و تعالى بر یكى از پیامبرانش وحى فرستاد:‏به امّت خود بگو:‏لباس ‏دشمنان مرا نپوشند و غذاى دشمنان مرا میل نكنند و هم شكل دشمنان من نگردند،‏وگرنه ‏ایشان هم دشمن من خواهند بود‎.

‎16‎ـ قال علی‏(ع):‏اَلْعُقُولُ أئِمَّهُ الأفْكارِ،‏وَ الاْفْكارُ أئِمَّهُ الْقُلُوبِ،‏وَ الْقُلُوبُ أئِمَّهُ الْحَواسِّ،‏وَ الْحَواسُّ ‏أئِمَّهُ الاْعْضاءِ.([16])‏‎
فرمود:‏عقل هر انسانى پیشواى فكر و اندیشه اوست؛و فكر پیشواى قلب و درون او خواهد ‏بود؛و قلب پیشواى حوّاس پنج گانه مى باشد،‏و حوّاس پیشواى تمامى اعضاء و جوارح ‏است‎.

‎17‎ـ قال علی‏(ع):‏تَفَضَّلْ عَلى مَنْ شِئْتَ فَأنْتَ أمیرُهُ،‏وَ اسْتَغِْنِ عَمَّنْ شِئْتَ فَأنْتَ نَظیرُهُ،‏وَ ‏افْتَقِرْ إلى مَنْ شِئْتَ فَأنْتَ أسیرُهُ.([17])‏‎
فرمود:‏بر هر كه خواهى نیكى و احسان نما،‏تا رئیس و سرور او گردى؛و از هر كه خواهى ‏بى نیازى جوى تا همانند او باشى.‏و خود را نیازمند هر كه خواهى بدان ـ و از او تقاضاى ‏كمك نما ـ تا اسیر او گردى‎.

‎18‎ـ قال علی‏(ع):‏أعَزُّ الْعِزِّ الْعِلْمُ،‏لاِنَّ بِهِ مَعْرِفَهُ الْمَعادِ وَ الْمَعاشِ،‏وَ أذَلُّ الذُّلِّ الْجَهْلُ،‏لاِنَّ صاحِبَهُ ‏أصَمُّ،‏أبْكَمٌ،‏أعْمى،‏حَیْرانٌ.([18])‏‎
فرمود:‏عزیزترین عزّت ها علم و كمال است،‏براى این كه شناخت معاد و تأمین معاشِ ‏انسان،‏به وسیله آن انجام مى پذیرد.‏و پست ترین ذلّت ها جهل و نادانى است،‏زیرا كه ‏صاحبش همیشه در كرى و لالى و كورى مى باشد و در تمام امور سرگردان خواهد بود‎.

‎19‎ـ قال علی‏(ع):‏جُلُوسُ ساعَه عِنْدَ الْعُلَماءِ أحَبُّ إلَى اللّهِ مِنْ عِبادَهِ ألْفِ سَنَه،‏وَ النَّظَرُ إلَى ‏الْعالِمِ أحَبُّ إلَى اللّهِ مِنْ إعْتِكافِ سَنَه فى بَیْتِ اللّهِ،‏وَ زیارَهُ الْعُلَماءِ أحَبُّ إلَى اللّهِ تَعالى مِنْ ‏سَبْعینَ طَوافاً حَوْلَ الْبَیْتِ،‏وَ أفْضَلُ مِنْ سَبْعینَ حَجَّه وَ عُمْرَه مَبْرُورَه مَقْبُولَه،‏وَ رَفَعَ اللّهُ تَعالى ‏لَهُ سَبْعینَ دَرَجَهً،‏وَ أنْزَلَ اللّهُ عَلَیْهِ الرَّحْمَهَ،‏وَ شَهِدَتْ لَهُ الْمَلائِكَهُ:‏أنَّ الْجَنَّهَ وَ جَبَتْ لَهُ.([19])‏‎
فرمود:‏یك ساعت در محضر علماء نشستن ـ كه انسان را به مبدأ و معاد آشنا سازند ـ از ‏هزار سال عبادت نزد خداوند محبوب تر خواهد بود.‏توجّه و نگاه به عالِم از إعتكاف و یك سال ‏عبادت ـ مستحبّى ـ در خانه خدا بهتر است.‏زیارت و دیدار علماء،‏نزد خداوند از هفتاد مرتبه ‏طواف اطراف كعبه محبوب تر خواهد بود،‏و نیز افضل از هفتاد حجّ و عمره قبول شده مى ‏باشد.‏همچنین خداوند او را هفتاد مرحله ترفیعِ درجه مى دهد و رحمت و بركت خود را بر او ‏نازل مى گرداند،‏و ملائكه شهادت مى دهند به این كه او اهل بهشت است‎.

‎20‎ـ قال علی‏(ع):‏یَا ابْنَ آدَم،‏لا تَحْمِلْ هَمَّ یَوْمِكَ الَّذى لَمْ یَأتِكَ عَلى یَوْمِكَ الَّذى أنْتَ فیهِ،‏فَإنْ ‏یَكُنْ بَقِیَ مِنْ أجَلِكَ،‏فَإنَّ اللّهَ فیهِ یَرْزُقُكَ.([20]‏‎
فرمود:‏اى فرزند آدم،‏غُصّه رزق و آذوقه آن روزى كه در پیش دارى و هنوز نیامده است ‏نخور،‏زیرا چنانچه زنده بمانى و عمرت باقى باشد خداوند متعال روزىِ آن روز را هم مى ‏رساند‎.

‎21‎ـ قال علی‏(ع):‏قَدْرُ الرَّجُلِ عَلى قَدْرِ هِمَّتِهِ،‏وَ شُجاعَتُهُ عَلى قَدْرِ نَفَقَتِهِ،‏وَ صِداقَتُهُ عَلى قَدْرِ ‏مُرُوَّتِهِ،‏وَ عِفَّتُهُ عَلى قَدْرِ غِیْرَتِهِ.([21])‏‎
فرمود:‏ارزش هر انسانى به قدر همّت اوست،‏و شجاعت و توان هر شخصى به مقدار ‏گذشت و احسان اوست،‏و درستكارى و صداقت او به قدر جوانمردى اوست،‏و پاكدامنى و ‏عفّت هر فرد به اندازه غیرت او خواهد بود‎.

‎22‎ـ قال علی‏(ع):‏مَنْ شَرِبَ مِنْ سُؤْرِ أخیهِ تَبَرُّكاً بِهِ،‏خَلَقَ اللّهُ بَیْنَهُما مَلِكاً یَسْتَغْفِرُ لَهُما حَتّى ‏تَقُومَ السّاعَهُ.([22])‏‎
فرمود:‏كسى كه دهن خورده برادر مؤمنش را به عنوان تبرّك میل نماید،‏خداوند متعال ملكى ‏را مأمور مى گرداند تا براى آن دو نفر تا روز قیامت طلب آمرزش و مغفرت نماید‎.

‎23‎ـ قال علی‏(ع):‏لا خَیْرَ فِى الدُّنْیا إلاّ لِرَجُلَیْنِ:‏رَجَلٌ یَزْدادُ فى كُلِّ یَوْم إحْساناً،‏وَ رَجُلٌ یَتَدارَكُ ‏ذَنْبَهُ بِالتَّوْبَهِ،‏وَ أنّى لَهُ بِالتَّوْبَهِ،‏وَالله لَوْسَجَدَ حَتّى یَنْقَطِعَ عُنُقُهُ ما قَبِلَ اللهُ مِنْهُ إلاّ بِوِلایَتِنا أهْلِ ‏الْبَیْتِ.([23])‏‎
فرمود:‏خیر و خوبى در دنیا وجود ندارد مگر براى دو دسته:‏دسته اوّل آنان كه سعى نمایند ‏در هر روز،‏نسبت به گذشته كار بهترى انجام دهند.‏دسته دوّم آنان كه نسبت به خطاها و ‏گناهان گذشته خود پشیمان و سرافكنده گردند و توبه نمایند،‏و توبه كسى پذیرفته نیست ‏مگر آن كه با اعتقاد بر ولایت ما اهل بیت عصمت و طهارت باشد‎.

‎24‎ـ قال علی‏(ع):‏عَجِبْتُ لاِبْنِ آدَم،‏أوَّلُهُ نُطْفَهٌ،‏وَ آخِرُهُ جیفَهٌ،‏وَ هُوَ قائِمٌ بَیْنَهُما وِعاءٌ لِلْغائِطِ،‏ثُمَّ ‏یَتَكَبَّرُ.([24])‏‎
فرمود:‏تعجبّ مى كنم از كسى كه اوّلش قطره اى آب ترش شده و عاقبتش لاشه اى ‏متعفّن ـ بد بو ـ خواهد بود و خود را ظرف فضولات قرار داده است،‏با این حال تكبّر و بزرگ ‏منشى هم مى نماید‎.

25‎ـ قال علی‏(ع):‏إیّاكُمْ وَ الدَّیْن،‏فَإنَّهُ هَمٌّ بِاللَّیْلِ وَ ذُلٌّ بِالنَّهارِ.([25])‏‎
فرمود:‏از گرفتن نسیه و قرض،‏خود را برهانید،‏چون كه سبب غم و اندوه شبانه و ذلّت و ‏خوارى در روز خواهد گشت‎.

26‎ـ قال علی‏(ع):‏إنَّ الْعالِمَ الْكاتِمَ عِلْمَهُ یُبْعَثُ أنْتَنَ أهْلِ الْقِیامَهِ،‏تَلْعَنُهُ كُلُّ دابَّه مِنْ دَوابِّ ‏الاْرْضِ الصِّغارِ.([26])‏‎
فرمود:‏آن عالم و دانشمندى كه علم خود را ـ در بیان حقایق ـ براى دیگران كتمان كند،‏روز ‏قیامت با بدترین بوها محشور مى شود و مورد نفرت و نفرین تمام موجودات قرار مى گیرد‎.

‎27‎ـ قال علی‏(ع):‏یا كُمَیْلُ،‏قُلِ الْحَقَّ عَلى كُلِّ حال،‏وَوادِدِ الْمُتَّقینَ،‏وَاهْجُرِ الفاسِقینَ،‏وَجانِبِ ‏المُنافِقینَ،‏وَلاتُصاحِبِ الخائِنینَ.([27])‏‎
فرمود:‏در هر حالتى حقّ را بگو و مدافع آن باش،‏دوستى و معاشرت با پرهیزگاران را ادامه ‏ده،‏و از فاسقین و معصیت كاران كناره گیرى كن،‏و از منافقان دورى و فرار كن،‏و با خیانتكاران ‏همراهى و هم نشینى منما‎.

‎28‎ـ قال علی‏(ع):‏فى وَصیَّتِهِ لِلْحَسَنِ (ع):‏سَلْ عَنِ الرَّفیقِ قَبْلَ الطَّریقِ،‏وَعَنِ الْجارِ قَبْلَ ‏الدّارِ.([28])‏‎
ضمن سفارشى به فرزندش امام حسن (ع) فرمود:‏پیش از آن كه بخواهى مسافرت ‏بروى،‏رفیق مناسب راه را جویا باش،‏و پیش از آن كه منزلى را تهیّه كنى همسایگان را ‏بررسى كن كه چگونه هستند‎.

29‎ـ قال علی‏(ع):‏اِعْجابُ الْمَرْءِ بِنَفْسِهِ دَلیلٌ عَلى ضَعْفِ عَقْلِهِ.([29])‏‎
فرمود:‏فخر كردن انسان به خودش،‏نشانه كم عقلى او مى باشد‎.

‎30‎ـ قال علی‏(ع):‏أیُّهَا النّاسُ،‏إِیّاكُمْ وُحُبَّ الدُّنْیا،‏فَإِنَّها رَأْسُ كُلِّ خَطیئَه،‏وَبابُ كُلِّ بَلیَّه،‏وَداعى ‏كُلِّ رَزِیَّه.([30])‏‎
فرمود:‏اى گروه مردم،‏نسبت به محبّت و علاقه به دنیا مواظب باشید،‏چون كه علاقه و محبّت ‏به دنیا اساس هر خطا و انحرافى است،‏و دروازه هر بلا و گرفتارى است،‏و نزدیك كننده هر ‏فتنه و آشوب; و نیز آورنده هر مصیبت و مشكلى است‎.

31ـ قال علی‏(ع):‏السُّكْرُ أرْبَعُ السُّكْراتِ:‏سُكْرُ الشَّرابِ،‏وَسُكْرُ الْمالِ،‏وَسُكْرُ النَّوْمِ،‏وَسُكْرُ ‏الْمُلْكِ.([31])‏‎
فرمود:‏مستى در چهار چیز است:‏مستى از شراب (و خمر)،‏مستى مال و ثروت،‏مستى ‏خواب،‏مستى ریاست و مقام‎.

‎32‎ـ قال علی‏(ع):‏أللِّسانُ سَبُعٌ إِنْ خُلِّیَ عَنْهُ عَقَرَ.([32])‏‎
فرمود:‏زبان،‏همچون درّنده اى است كه اگر آزاد باشد زخم و جراحت (سختى به جسم و ‏ایمان) خواهد زد‎.

‎33‎ـ قال علی‏(ع):‏یَوْمُ الْمَظْلُومِ عَلَى الظّالِمِ أشَدُّ مِنْ یَوْمِ الظّالِمِ عَلَى الْمَظْلُومِ.([33])‏‎
فرمود:‏روز داد خواهى مظلوم بر علیه ظالم سخت تر است از روزى كه ظالم ستم بر مظلوم ‏مى كند‎.

‎34‎ـ قال علی‏(ع):‏فِى الْقُرْآنِ نَبَأُ ما قَبْلَكُمْ،‏وَخَبَرُ ما بَعْدَكُمْ،‏وَحُكْمُ ما بَیْنِكُمْ.([34])‏‎
فرمود:‏قرآن احوال گذشتگان،‏و أخبار آینده را در بردارد،‏و شرح وظایف شما را بیان كرده ‏است‎.

‎35‎ـ قال علی‏(ع):‏نَزَلَ الْقُرْآنُ أثْلاثاً،‏ثُلْثٌ فینا وَفى عَدُوِّنا،‏وَثُلْثٌ سُنَنٌ وَ أمْثالٌ،‏وَثُلْثٌ فَرائِض ‏وَأحْكامٌ.([35])‏‎
فرمود:‏نزول قرآن بر سه قسمت است:‏یك قسمت آن درباره اهل بیت عصمت و طهارت‎ ‎‏:‏و ‏دشمنان و مخالفان ایشان; و قسمت دیگر آن،‏اخلاقیّات و ضرب المثلها; و قسمت سوّم در ‏بیان واجبات و احكام إلهى مى باشد‎.

36‎ـ قال علی‏(ع):‏ألْمُؤْمِنُ نَفْسُهُ مِنْهُ فى تَعَب،‏وَالنّاسُ مِنْهُ فى راحَه.([36])‏‎
فرمود:‏مؤمن آن كسى است كه خود را به جهت رفاه مردم در زحمت بیندازد و دیگران از او ‏در أمنیّت و آسایش باشند‎.

‎37‎ـ قال علی‏(ع):‏كَتَبَ اللّهُ الْجِهادَ عَلَى الرِّجالِ وَالنِّساءِ،‏فَجِهادُ الرَّجُلِ بَذْلُ مالِهِ وَنَفْسِهِ حَتّى ‏یُقْتَلَ فى سَبیلِ اللّه،وَجِهادُ الْمَرْئَهِ أنْ تَصْبِرَ عَلى ماتَرى مِنْ أذى زَوْجِها وَغِیْرَتِهِ.([37])‏‎
فرمود:‏خداوند جهاد را بر مردان و زنان لازم دانسته است.‏پس جهاد مرد،‏آن است كه از مال ‏و جانش بگذرد تا جائى كه در راه خدا كشته و شهید شود.‏و جهاد زن آن است كه در مقابل ‏زحمات و صدمات شوهر و بر غیرت و جوانمردى او صبر نماید‎.

38‎ـ قال علی‏(ع):‏فى تَقَلُّبِ الاْحْوالِ عُلِمَ جَواهِرُ الرِّجالِ.([38])‏‎
فرمود:‏در تغییر و دگرگونى حالات و حوادث،‏فطرت و حقیقت اشخاص شناخته مى شود‎.

39‎ـ قال علی‏(ع):‏إنّ الْیَوْمَ عَمَلٌ وَلا حِسابَ،‏وَغَداً حِسابٌ وَ لا عَمَل.([39])‏‎
فرمود:‏امروزه – در دنیا – زحمت و فعالیّت،‏بدون حساب است و فرداى قیامت،‏حساب و ‏بررسى اعمال و دریافت پاداش است‎.

40‎ـ قال علی‏(ع):‏إتَّقُوا مَعَاصِیَ اللّهِ فِى الْخَلَواتِ فَإنَّ الشّاهِدَ هُوَ الْحاكِم.([40])‏‎
فرمود:‏دورى و اجتناب كنید از معصیت هاى إلهى،‏حتّى در پنهانى،‏پس به درستى كه ‏خداوند شاهد اعمال و نیّات است; و نیز او حاكم و قاضى خواهد بود‎.

منابع‎ :
‏[‏‎1] ‎ـ أمالى صدوق :‏ص 97،‏بحارالأنوار:‏ج 90،‏ص 343،‏ح 1‏‎.
‏[‏‎2] ‎ـ أمالى طوسى :‏ج 1،‏ص 114 ح 29،‏بحارالأنوار:‏ج 1،‏ص 169،‏ح 20‏‎.
‏[‏‎3] ‎ـ وسائل الشّیعه:‏ج 25،‏ص 434،‏ح 32292‏‎.
‏[‏‎4] ‎ـ وافى:‏ج 4،‏ص 402،‏س 3‏‎.
‏[‏‎5] ‎ـ أعیان الشّیعه:‏ج 1،‏ص 350،‏بحارالأنوار:‏ج 41،‏ص 150،‏ضمن ح 40‏‎.
‏[‏‎6] ‎ـ أمالى طوسى:‏ج 1،‏ص 55،‏بحارالأنوار:‏ج 2،‏ص 48،‏ح 7‏‎.
‏[‏‎7] ‎ـ أمالى صدوق:‏ص 95،‏بحارالأنوار:‏ج 68،‏ص 181،‏ح 35‏‎.
‏[‏‎8] ‎ـ بحار الأنوار:‏ج 5،‏ص 317،‏ح 16،‏به نقل از ثواب الأعمال‎.
‏[‏‎9] ‎ـ أمالى طوسى :‏ج 1،‏ص 372،‏بحارالأنوار:‏ج 63،‏ص 152،‏ح 5‏‎.
‏[‏‎10] ‎ـ أمالى طوسى:‏ج 1،‏ص 372،‏بحارالأنوار:‏ج 63،‏ص 155،‏ح 5‏‎.
‏[‏‎11] ‎ـ عدّه الدّاعى:‏ص 85،‏ص 1،‏بحارالأنوار:‏ج 101،‏ص 73،‏ح 24‏‎.
‏[‏‎12] ‎ـ مستدرك الوسائل :‏ج 16،‏ص 291،‏ح 19920‏‎.
‏[‏‎13] ‎ـ بحارالأنوار:‏ج 69،‏ص 68،‏س 2،‏ضمن ح 28‏‎.
‏[‏‎14] ‎ـ محبّه البیضاء:‏ج 5،‏ص 144،‏تنبیه الخواطر:‏ص 195،‏س 16‏‎.
‏[‏‎15] ‎ـ مستدرك الوسائل:‏ج 3،‏ص 210،‏ح 3386‏‎.
‏[‏‎16] ‎ـ بحارالأنوار:‏ج 1،‏ص 96،‏ح 40‏‎.
‏[‏‎17] ‎ـ بحارالأنوار:‏ج 70،‏ص 13‏‎.
‏[‏‎18] ‎ـ نزهه الناظر و تنبیه الخاطر حلوانى:‏ص 70،‏ح 65‏‎.
‏[‏‎19] ‎ـ عدّه الدّاعى:‏ص 75،‏س 8،‏بحارالأنوار:‏ج 1،‏ص 205،‏ح 33‏‎.
‏[‏‎20] ‎ـ نزهه الناظر و تنبیه الخاطر حلوانى:‏ص 52،‏ح 26‏‎.
‏[‏‎21] ‎ـ نزهه الناظر و تنبیه الخاطر حلوانى:‏ص 46،‏ح 12‏‎.
‏[‏‎22] ‎ـ اختصاص شیخ مفید:‏ص 189،‏س 5‏‎.
‏[‏‎23] – ‎وسائل الشیعه:‏ج 16 ص 76 ح 5‏‎.
‏[‏‎24] ‎ـ وسائل الشّیعه:‏ج 1،‏ص 334،‏ح 880‏‎.
‏[‏‎25] ‎ـ وسائل الشّیعه:‏ج 18،‏ص 316،‏ح 23750‏‎.
‏[‏‎26] ‎ـ وسائل الشّیعه:‏ج 16،‏ص 270،‏ح 21539‏‎.
‏[‏‎27] ‎ـ تحف العقول:‏ص 120،‏بحارالأنوار:‏ج 77،‏ص 271،‏ح 1‏‎.
‏[‏‎28] ‎ـ بحارالأنوار:‏ج 76،‏ص 155،‏ح 36،‏و ص 229،‏ح 10‏‎.
‏[‏‎29] ‎ـ اصول كافى:‏ج 1،‏ص 27،‏بحارالأنوار:‏ج 1،‏ص 161،‏ح 15‏‎.
‏[‏‎30] ‎ـ تحف العقول:‏ص 152،‏بحارالأنوار:‏ج 78،‏ص 54،‏ح 97‏‎.
‏[‏‎31] ‎ـ خصال :‏ج 2،‏ص 170،‏بحارالأنوار:‏ج 73،‏ص 142،‏ح 18‏‎.
‏[‏‎32] ‎ـ شرح نهج البلاغه ابن عبده:‏ج 3،‏ص 165‏‎.
‏[‏‎33] ‎ـ شرح نهج البلاغه فیض الاسلام:‏ص 1193‏‎.
‏[‏‎34] ‎ـ شرح نهج البلاغه فیض الاسلام:‏ص 1235‏‎.
‏[‏‎35] ‎ـ اصول كافى،‏ج 2،‏ص 627،‏ح 2‏‎.
‏[‏‎36] ‎ـ بحارالأنوار:‏ج 75،‏ص 53،‏ح 10‏‎.
‏[‏‎37] ‎ـ وسائل الشّیعه:‏ج 15،‏ص 23،‏ح 19934‏‎.
‏[‏‎38] ‎ـ شرح نهج البلاغه فیض الإسلام:‏ص 1183‏‎.
‏[‏‎39] ‎ـ شرح نهج البلاغه ابن عبده:‏ج 1،‏ك 41‏‎.
‏[‏‎40] ‎ـ شرح نهج البلاغه ابن عبده: ج 3، ص 324.




مطالب مرتبط :
:: امام علی مصداق كامل اسوه حسنه
:: میلاد امام علی(ع)
:: هزار و یک داستان از زندگانی امام علی(ع)
:: پیشگوئى امیرالمومنین علی(ع)غرق شدن بصره


برچسب ها :
چهل حدیث گهربار از وجود مقدس امام علی(ع) ,  چهل حدیث از حضرت علی(ع) ,  حدیث از امام علی(ع) ,  حدیث از حضرت علی(ع) ,  حدیث شیعه ,  چهل حدیث ,  پنج موقع را براى دعا و حاجت خواستن غنیمت شمارید , 

نوشته شده در پنجشنبه 2 اردیبهشت 1395 ساعت 11:05 ق.ظ | آخرین ویرایش در پنجشنبه 2 اردیبهشت 1395 ساعت 12:19 ب.ظ